حراست از اطلاعات: راهکارهای امنیتی کاربردی در شیرپوینت برای سازمان‌های ایرانی

5.1. استراتژی پشتیبان‌گیری منظم و لایه‌بندی شده

قلب هر برنامه بازیابی پس از حادثه، یک استراتژی پشتیبان‌گیری منظم، قابل اطمینان و تست‌شده است. برای محیط شیرپوینت، این به معنای تعریف دقیق چگونگی، مکان و دفعات پشتیبان‌گیری است. یک راهکار پیشرفته، استفاده از یک رویکرد لایه‌بندی شده است. به عنوان مثال، پشتیبان‌گیری کامل از کل محیط می‌تواند به صورت هفتگی انجام شود، در حالی که پشتیبان‌گیری از داده‌های تراکنشی و تغییرات جدید به صورت روزانه یا حتی ساعتی صورت پذیرد. تعیین این سطوح بر اساس درجه اهمیت و سرعت تغییرپذیری داده‌ها انجام می‌شود. همچنین، رعایت اصل «نسخه‌های متعدد» حیاتی است، یعنی نگهداری چندین نقطه بازگشت در زمان‌های مختلف، تا در صورت آلوده شدن داده‌ها به بدافزار (مثل باج‌افزار)، بتوان به یک نسخه سالم پیش از تاریخ آلودگی بازگشت.

5.2. ذخیره‌سازی امن و جداگانه نسخه‌های پشتیبان

ذخیره کردن نسخه پشتیبان در همان محیط اصلی یا سروری که به آن وابسته است، یک اشتباه راهبردی بزرگ محسوب می‌شود. در صورت بروز آتش‌سوزی، سیل، خرابی سخت‌افزاری گسترده یا یک حمله سایبری پیشرفته که کل محیط را هدف قرار می‌دهد، هر دو نسخه اصلی و پشتیبان ممکن است به طور همزمان از دست بروند. راهکار امنیتی پیشرفته، الزام به ذخیره‌سازی حداقل یک کپی از پشتیبان‌ها در مکانی کاملاً فیزیکی جداگانه (مثلاً یک مرکز داده دیگر) یا در یک سرویس ابری ایمن با مجوزهای دسترسی بسیار محدود است. این جداسازی فیزیکی و منطقی، آخرین خط دفاعی برای محافظت از دارایی اطلاعاتی سازمان در برابر فجایع بزرگ به شمار می‌رود.

5.3. آزمون دورهای بازیابی: اطمینان از سلامت چتر نجات

بسیاری از سازمان‌ها گمان می‌کنند که صرفاً انجام عملیات پشتیبان‌گیری، آن‌ها را نجات خواهد داد. اما واقعیت تلخ این است که تا زمانی که فرآیند بازیابی به طور عملی آزمون نشده باشد، هیچ اطمینانی وجود ندارد. ممکن است فایل‌های پشتیبان خراب باشند، نرم‌افزار بازیابی به درستی کار نکند یا فرآیند، زمان بسیار بیشتری از حد تحمل کسب‌وکار طول بکشد. بنابراین، برنامه‌ریزی برای آزمون بازیابی در بازه‌های زمانی مشخص (مثلاً هر شش ماه یکبار) یک ضرورت مطلق است. در این آزمون‌ها، یک بخش غیرمشخص از داده‌ها یا حتی یک سایت آزمایشی در محیطی جداگانه بازیابی می‌شود تا صحت اطلاعات و کارایی فرآیند بررسی گردد. نتایج این آزمون‌ها برای بهبود مستمر برنامه بازیابی استفاده می‌شود.

5.4. تعیین اهداف بازیابی و زمان بازیابی قابل تحمل

یک سازمان پیشرو، به جای واکنش احساسی پس از بحران، از قبل می‌داند که چه قدر می‌تواند در برابر اختلال مقاومت کند و بازیابی باید با چه سرعتی انجام شود. این مفاهیم در قالب دو شاخص کلیدی تعریف می‌شوند: «هدف زمان بازیابی» و «هدف نقطه بازیابی». هدف زمان بازیابی، حداکثر مدت زمان قابل قبول از وقوع حادثه تا بازگشت سرویس به حالت عملیاتی است. هدف نقطه بازیابی، حداکثر مقدار داده‌ای است که سازمان می‌تواند از دست دادن آن را تحمل کند (مثلاً از دست دادن داده‌های ۴ ساعت گذشته). تعیین این اهداف بر اساس نیازهای واقعی کسب‌وکار، به تیم فنی کمک می‌کند تا زیرساخت و استراتژی پشتیبان‌گیری خود را دقیقاً در راستای این اهداف طراحی و اجرا کنند.

5.5. ادغام امنیت و بازیابی در طرح تداوم کسب‌وکار

امنیت و قابلیت بازیابی، دو روی یک سکه هستند و باید در قلب «طرح تداوم کسب‌وکار» سازمان ادغام شوند. این طرح جامع، تنها به بازیابی فناوری اطلاعات محدود نمی‌شود، بلکه شامل فرآیندهای کاری جایگزین، ارتباطات اضطراری با مشتریان و تأمین‌کنندگان، و مسئولیت‌های کلیدی پرسنل در دوران بحران نیز هست. در این چارچوب، نقش شیرپوینت به عنوان یک بستر حیاتی برای همکاری و مدیریت دانش، باید به وضوح مشخص شود. این طرح باید پاسخ این سوالات را بدهد: اگر دسترسی به شیرپوینت برای ۲۴ ساعت قطع شود، کارهای حیاتی چگونه پیش خواهند رفت؟ و پس از بازیابی سرویس، اولویت بازیابی کدام سایت‌ها و داده‌ها خواهد بود؟ تمرین دوره‌ی این طرح با حضور تمام بخش‌ها، آمادگی سازمان را در سطحی کاملاً جدید تضمین می‌کند.